Geen pensioen bij bewuste keuze voor (schijn)zelfstandigheid
Tot nu toe konden ook schijnzelfstandigen pensioen opbouwen, zelfs wanneer de werkgever daar geen premie voor had betaald. Dit volgt uit het solidariteitsprincipe van het Nederlandse pensioenstelsel: geen premie, toch recht. Maar daar komt in de toekomst verandering in, zo blijkt uit een Kamerbrief van demissionair minister Van Hijum (SZW).
Het kabinet voerde gesprekken met sociale partners en de Pensioenfederatie over pensioenopbouw door schijnzelfstandigen. Daaruit kwamen twee hoofdpunten naar voren:
1. Aanpassing pensioenreglementen
Pensioenfondsen mogen in hun reglementen uitzonderingsclausules opnemen om te voorkomen dat schijnzelfstandigen automatisch aanspraak maken op pensioenopbouw. Volgens de Landsadvocaat moeten zulke clausules wel voldoen aan strikte voorwaarden: ze mogen alleen gelden voor zelfstandigen die bewust voor het zzp-schap hebben gekozen en moeten kwetsbare schijnzelfstandigen blijven beschermen. Enkele fondsen hebben deze voorwaarden al ingevoerd, maar uiteindelijk beslist de rechter of ze rechtsgeldig zijn.
2. Verduidelijking solidariteitsprincipe
Daarnaast wordt de reikwijdte van het principe geen premie, toch recht verduidelijkt. In de memorie van toelichting bij de Wet verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties (VBAR) staat dat dit principe niet geldt wanneer iemand er zelf voor kiest om als zelfstandige te werken.
